Lấy vợ chọn đức, gả chồng chọn người hiền tài
Sự lãng mạn và say đắm của tuổi thanh xuân ngắn ngủi như pháo hoa rực rỡ, còn hôn nhân trọn đời lại giống như dòng nước êm đềm, sâu lắng và bền bỉ. Xưa nay, những cặp vợ chồng gìn giữ được hạnh phúc đích thực đều từng cùng nhau qua cơn bĩ cực: “Tào khang chi thê bất khả hạ đường” (Người vợ cùng ta lúc bần hàn thì không bao giờ phụ bạc). Thời gian càng trôi, tình cảm càng thêm thuần khiết, son sắt chẳng đổi lòng.
Cổ nhân dạy rằng, gia đình là nền tảng cho sự thịnh suy của xã hội. Kinh Dịch có câu: “Gia đạo chính mà thiên hạ định.” Kinh Lễ cũng chỉ rõ sự hưng vượng bắt nguồn từ gia phong nề nếp. Trong mái ấm ấy, phẩm hạnh của người phụ nữ đóng vai trò vô cùng trọng yếu. Vì vậy, từ xưa đến nay, một người vợ hiền đức, một người con dâu hiếu thuận luôn nhận được sự nể trọng và tán dương sâu sắc.
Lấy vợ lấy đức
Đạo diễn Lý An từng chia sẻ với bạn bè rằng, may mắn lớn nhất của đời ông là cưới được người vợ hiền. Lời răn dạy thuở xưa từ người cha – thầy giáo Lý Thăng – luôn khắc sâu trong tâm trí ông: “Đàn ông lấy vợ hay phụ nữ lấy chồng, đều nên tìm người giống như rau xanh củ cải, chứ đừng chọn sơn hào hải vị. Bởi lẽ, rau xanh củ cải ăn mỗi ngày đều đặn, lành bụng; còn cao lương mỹ vị ăn liên miên ắt có ngày sinh tật bệnh.”
Bữa tiệc phô trương, thức ăn quá nhiều dầu mỡ hay rượu chè phù phiếm lâu ngày sẽ hại đến thân thể. Hôn nhân cũng vậy, không phải là nơi biểu diễn để người ngoài trầm trồ; những hào nhoáng tô vẽ chỉ để lừa người dối mình rồi cũng đến lúc phai tàn. Hôn nhân là trở về với bản chất chân thật nhất. Vợ chồng đồng lòng như những bữa cơm đạm bạc nhưng tươi sạch, bổ dưỡng và ấm áp, vun vén phúc lành bền lâu cho cả nhiều thế hệ.
Vợ của Lý An – bà Lâm Huệ Gia – là một người phụ nữ giản dị, lặng lẽ nhưng ẩn chứa nội lực phi thường. Lý An từng có 6 năm ròng thất nghiệp, chỉ ở nhà đọc sách, viết kịch bản và làm “nội trợ” chăm con. Gánh nặng kinh tế dồn cả lên vai vợ, một tiến sĩ sinh vật học làm việc cật lực tại phòng nghiên cứu dược phẩm. Nhìn vợ vất vả, có thời điểm tài khoản chỉ còn vỏn vẹn 43 USD, Lý An nản lòng tính bỏ nghề điện ảnh để đi học lập trình máy tính. Biết chuyện, bà mắng: “Người học máy tính ngoài kia thiếu gì, đâu cần đến anh! Em luôn tin mỗi người chỉ cần giữ trọn một sở trường là đủ. Sở trường của anh là làm phim. An, anh nhất định không được quên ước mơ của mình!”
Lời nói kiên định ấy đã vực dậy tinh thần Lý An. Cả hai người đều thấm nhuần tinh thần văn hóa truyền thống Á Đông: điềm tĩnh, nhẫn nại và trọng nghĩa khí. Văn hóa ấy thấm vào nếp sống gia đình và chảy tràn vào ngôn ngữ điện ảnh của ông qua những tác phẩm kinh điển như Thôi Thủ, Ẩm thực nam nữ, hay Ngọa hổ tàng long.
Tại lễ trao giải Quả Cầu Vàng năm 2001, Lý An xúc động tri ân: “Tôi muốn cảm ơn người vợ kiên cường của tôi. Cô ấy chính là hình mẫu cho tất cả các nhân vật nữ trong Ngọa hổ tàng long: kiên nghị, vững vàng, bao dung và ấm áp.” Năm 2013, khi nhận tượng vàng Oscar cho bộ phim Cuộc đời của Pi, ông nghẹn ngào hướng về khán đài: “Cảm ơn vợ tôi, Lâm Huệ Gia. Mùa hè năm nay, chúng tôi đã kết hôn được 30 năm. Anh yêu em!”
Giữa thế giới showbiz hào nhoáng đầy cám dỗ, hình ảnh một người đàn ông thành danh vẫn trân trọng người vợ tào khang khiến công chúng vô cùng xúc động. Nhìn lại Lâm Huệ Gia, bà vẫn xuất hiện trong những bộ trang phục mộc mạc, không trang sức xa hoa. Dù chồng chưa có tên tuổi hay khi đã bước lên đỉnh vinh quang, bà vẫn an nhiên, đúng như câu: “Người chí đức chỉ sống một đời thanh thản, tự nhiên.”
Đạo vợ chồng: Ơn sâu hơn ái
Lý An từng đúc kết: “Tiếng Hán ghép hai từ ‘ân’ và ‘ái’ đi liền nhau thật sâu sắc. Giữa vợ chồng, có ân mới trọn vẹn được ái.”
Cụ ông Nhiêu Bình Như, người từng vẽ 18 cuốn nhật ký bằng tranh để tưởng nhớ người vợ quá cố Mạo Mỹ Đường, cũng từng khẳng định bí quyết đi qua trọn vẹn một cuộc hôn nhân chỉ nằm ở chữ “ân”: “Người ta thường nói vợ chồng ‘ân ái’, nhưng tôi cho rằng ân tình còn nặng hơn ái tình. Giữ được lòng biết ơn thì mới đủ bao dung và thấu hiểu. Khi ấy, mọi xích mích đều sẽ lắng dịu.”
Năm 1958, biến cố thời cuộc ập đến, cụ Bình Như phải đi lao động cải tạo xa nhà tại Lục An (An Huy). Nơi quê nhà, bà Mỹ Đường một mình nuôi năm người con thơ dại, đứa lớn 9 tuổi, đứa út mới lên ba. Trước sức ép buộc phải “cắt đứt quan hệ” với chồng, bà vẫn kiên trinh chối từ, gửi cho ông bức ảnh gia đình cùng niềm tin bền bỉ ngày đoàn tụ. Cuộc chia ly đằng đẵng kéo dài 22 năm, vượt qua hơn một nghìn lá thư tay nâng đỡ tâm hồn nhau, mỗi năm họ chỉ có thể gặp nhau một lần ngắn ngủi.
Khi người ta hỏi làm sao có thể giữ trọn tình cảm sắt son qua ngần ấy năm bão giông, cụ Bình Như chỉ mượn câu hát mà vợ yêu thích: “Lấy đá trắng làm chứng, lấy nhật nguyệt soi chung, lòng ta đã cùng người thề hẹn. Dù chân trời góc bể, nguyện mãi nương tựa bên nhau, tình yêu vĩnh viễn chẳng đổi thay.”
Về già, khi bà Mỹ Đường mắc bệnh nặng suy giảm trí nhớ, tính tình thất thường, cụ Bình Như gác lại tất cả để tận tụy chăm sóc từng thìa thuốc, từng bữa ăn. Cụ luôn coi những lời mê sảng của vợ như thật để chiều chuộng cho bà an lòng. Sau khi bà qua đời, mỗi lần đi ngang Bảo tàng Thượng Hải, cụ lại dừng chân lặng ngắm. Năm xưa, để kiếm tiền nuôi con, bà từng đi bốc vác xi măng xây nền bảo tàng đến mức đau yếu cả sống lưng. Cụ bùi ngùi: “Trong từng bậc thềm này, biết đâu có những phiến đá thấm đẫm mồ hôi của bà ấy.”
Ở tuổi ngoài 90, người học viên năm xưa của trường Hoàng Phố đã dành 4 năm vẽ hơn 300 bức tranh màu nước mộc mạc, viết nên cuốn hồi ký Bình Như Mỹ Đường: Chuyện của hai chúng tôi, khiến hàng triệu độc giả rơi lệ.
Sự nồng nhiệt của tuổi trẻ rồi sẽ nhạt phai theo năm tháng, nhưng ân nghĩa và tình thân trong mái ấm gia đình thì càng tích lũy lại càng thêm đượm đà. Đó là sự thấu hiểu: “Trong anh có em, trong em có anh.” Những gian truân cùng nhau nếm trải, những hy sinh thầm lặng vì nhau chính là cội rễ của phúc báo.
Cổ nhân từng dạy: “Tu trăm năm mới chung thuyền, tu ngàn năm mới nên duyên gối chăn.” Giữa biển người mênh mông, gặp được nhau và kết tóc se duyên là mối duyên sâu dày. Đời người vô thường, được mất buồn vui vốn là lẽ tự nhiên; nhưng chỉ khi biết trân trọng người trước mắt, gìn giữ nghĩa tào khang bằng cả sự biết ơn và nhẫn nại, hôn nhân mới có thể cùng nhau đi đến đầu bạc răng long.
Theo The Epoch Times
Bình Nhi biên dịch
