Đến tuổi trung niên mới hiểu: Thứ đắt giá nhất hóa ra lại là “nó”
Mạng của bạn đáng giá bao nhiêu tiền? Có thể bạn chưa từng nghĩ về câu hỏi này, nhưng thực tế với những ai không có ý định thay đổi lộ trình cuộc đời, giá trị một kiếp người đều có thể tính ra bằng những con số rõ ràng.
Nhiều năm trước, khi tôi còn học khoa Luật, một vị giáo sư từng bảo: “Bây giờ nếu các em chịu khó ôn thi đỗ làm thẩm phán, trừ đi chi phí sinh hoạt, đời này chắc cũng tích lũy được khoảng 10 triệu Đài tệ, thế là đủ để dưỡng già. Đã vậy, thẩm phán còn được hưởng lương hưu trọn đời (khoảng 2/3 mức lương hàng tháng hiện tại), nhận đều đặn cho đến lúc nhắm mắt xuôi tay.”
Những lời ấy mang lại cho tôi một cú sốc lớn, chứ chẳng phải sự khích lệ. Hóa ra, dù tôi có đạt được vị trí đầy vẻ vang ấy, thì toàn bộ giá trị cuộc đời tôi cũng chỉ có bấy nhiêu.
Một cuộc đời không rủi ro, vừa dấn thân vào đã nhìn thấu mức thu nhập đến hết đời, liệu có thực sự thú vị? Nếu công việc ấy lại chẳng khiến ta say mê, mà ta vẫn phải đánh đổi hơn nửa đời người cho nó, thì điều đó chẳng phải còn tù túng và cay đắng hơn cả một bản án chung thân hay sao?
Trong cuốn sách “Tư duy tài chính: Thong thả mới là người thắng cuộc”, tôi từng nhắc nhở rằng: Đời người nhất định phải chọn một lối sống xứng đáng. Có điều, mãi sau tuổi 40 tôi mới dần thấu tỏ đạo lý quản lý tài chính. Sau này tôi mới hiểu, không chỉ cần chọn một cuộc sống đáng sống, mà còn phải học cách đầu tư dài hạn đúng đắn, để từng bước trở thành chỗ dựa vững chắc nhất cho chính mình.
Dùng tiền mua thời gian: Hãy dành thời gian cho những điều quan trọng hơn
Mạng sống và tiền bạc có mối quan hệ thế nào? Mạng sống vốn được tạo nên từ thời gian. Khi còn trẻ, ta dùng thời gian để đổi lấy tiền bạc; nhưng khi đã bước sang tuổi trung niên, ta nhất định phải học cách dùng tiền bạc để mua lại thời gian.
Câu nói quen thuộc “Thời gian là vàng bạc” bắt đầu thịnh hành từ thời Cách mạng Công nghiệp. Nó nhấn mạnh vào hiệu suất, sản lượng và năng suất lao động, quy đổi từng phút từng giây của con người thành giá trị kinh tế. Vào thời đại đó, đây là một tư duy tiến bộ. Nhưng trong xã hội ngày nay, câu nói này cần phải được định nghĩa lại.
Thời gian không chỉ đơn thuần là tiền bạc. Nó còn mang theo vô vàn giá trị vô hình khác:
- Có thời gian, bạn mới có thể ở bên những người mình thương yêu và vun đắp các mối quan hệ thêm sâu sắc;
- Có thời gian, bạn mới có thể rèn luyện sức khỏe và phát huy khả năng sáng tạo của bản thân.
Bước vào tuổi trung niên, bạn không thể tiếp tục lao lực bán mạng kiếm tiền như thuở đôi mươi. Vì vậy, bạn phải học cách quản lý tài chính và tạo ra thu nhập thụ động. Khi quỹ thời gian còn lại của cuộc đời ngày một vơi đi, chi phí thời gian của bạn sẽ trở nên vô cùng đắt đỏ.
Nếu đã có tiền, nhất định phải học cách dùng tiền để mua thời gian – đó là cảnh giới cao hơn của tư duy tài chính.
Quy luật hiệu suất và chi phí cơ hội
Trong một buổi học ở lớp Tiến sĩ Quản trị Kinh doanh (DBA), vị giáo sư kinh tế từng chia sẻ với chúng tôi một ví dụ giản dị:
“Nguyên tắc cốt lõi của kinh tế học là hiệu suất. Chẳng hạn, một bảng biểu Excel bạn chỉ cần 1 tiếng là làm xong, trong khi trợ lý của bạn phải mất đến 2 ngày. Vậy việc này nên giao cho ai? Hãy giao cho trợ lý, chỉ cần phân công sớm hơn một chút. Nếu 2 ngày của trợ lý có thể đổi lấy 2 tiếng của bạn, thì thương vụ đó hoàn toàn có lãi!" (Bởi lẽ, chi phí thời gian trong 2 giờ của một người lãnh đạo đắt hơn rất nhiều so với chi phí thời gian 2 ngày của một nhân viên).
Các học viên ngồi trong lớp hầu hết là chủ doanh nghiệp hoặc CEO đã qua tuổi trung niên, ai nấy nghe xong đều gật đầu tâm đắc. Nếu chuyện gì ta cũng ôm đồm, việc gì cũng tự tay làm thì có lẽ đã kiệt sức từ lâu, và chẳng còn thời gian đâu để ngồi đây học hỏi, nâng tầm tư duy.
Chúng ta đang sống trong một xã hội phát triển dựa trên sự hợp tác liên cá nhân và sự trao đổi giá trị đa dạng: Bạn hoàn toàn có thể bàn giao những việc mình không thích cho người đang có nhu cầu dùng thời gian đổi lấy thu nhập. Thời gian của bạn bán được giá, chính là vì với người mua, việc đó có lợi hơn!
Thứ giải quyết được bằng tiền là thứ rẻ nhất
Thế nhưng, phần lớn mọi người lại thường “tiếc tiền mà không tiếc thời gian”. Dù có điều kiện kinh tế, nhiều người vẫn tiếc tiền thuê người giúp việc dọn dẹp. Họ thà cãi cọ với bạn đời vì chuyện nhà cửa, hoặc chấp nhận chôn vùi cả ngày cuối tuần trong việc quét dọn, lau chùi, vừa làm vừa càu nhàu bực bội.
Bạn đã từng nghĩ đến điều này chưa: Thay vì tiêu tốn thì giờ vào những việc mình không giỏi và cũng chẳng yêu thích, chi bằng hãy trả tiền để người có chuyên môn làm giúp, còn bạn dành thời gian đó làm công việc sở trường để tạo ra giá trị cao hơn?
Vấn đề giải quyết được bằng tiền, thực ra là vấn đề rẻ nhất. Đến tuổi trung niên, làm bất cứ việc gì cũng cần phải cân nhắc đến “chi phí cơ hội”.
Vì sao có những người sẵn sàng chi tiền đặt đồ ăn ngoài, thuê dịch vụ dọn dẹp gia đình hay tuyển trợ lý để làm những việc lặt vặt mà bản thân họ thừa sức làm? Không phải vì họ lười, mà vì họ hiểu rằng: Nguồn tài nguyên quý giá nhất trong đời chính là sự chú ý và thời gian.
Khi bạn sẵn sàng trả tiền để người khác gánh vác việc vặt, thứ bạn mua về không chỉ là thời gian, mà còn là:
- Sự tập trung cao độ cho sự nghiệp;
- Tâm trạng bình an, vui vẻ;
- Thời gian để làm điều mình đam mê;
- Những phút giây quý giá quây quần bên gia đình.
Người bán thời gian để kiếm tiền, người bỏ tiền ra để mua lại thời gian – đó chính là cách mà xã hội này vận hành và phát triển.
Lời kết
Nếu nhìn từ góc độ thời gian, tự do tài chính đích thực không nằm ở việc trong tài khoản của bạn có bao nhiêu con số, mà nằm ở việc bạn không còn phải bán rẻ thời gian của mình chỉ để duy trì sự sinh tồn.
Khi chạm đến ngưỡng tự do tài chính, bạn sẽ thấm thía sâu sắc: Giá trị của thời gian cao hơn tiền bạc rất nhiều, bởi nó là tài nguyên không thể tái sinh.
- Tiền mất đi rồi vẫn có thể kiếm lại;
- Thời gian trôi qua rồi, vĩnh viễn không bao giờ quay trở lại.
Đây là chân lý mà mỗi người chúng ta nên khắc cốt ghi tâm: Bất cứ thời gian nào mua được bằng tiền, đều là rẻ. Bất cứ thời gian nào được dùng để làm điều mình say mê, đều là vô giá.
Hãy dành thời gian sống cuộc đời mình yêu thích, bởi chỉ có như vậy, bạn mới không phụ lòng chính mình – người đã từng phải dùng cả sinh mạng để đổi lấy từng đồng tiền trong quá khứ!
Theo Secretchina
Gia Nghi biên dịch
