Dạo bước bình thản trước những dông bão cuộc đời
Tháng Tám vừa trôi qua quả là những ngày tháng lao đao trong cảnh ngập tràn mưa lũ. Theo số liệu thống kê, lượng mưa trong tháng Tám tại thành phố chúng tôi lên tới 1.712 mm, phá vỡ kỷ lục lượng mưa tháng Tám cao nhất trong gần một thế kỷ qua, tương đương 93% lượng mưa trung bình cả năm (khoảng 1.839 mm) — chẳng khác nào chỉ trong vỏn vẹn một tháng đã trút xuống lượng nước của cả một năm ròng.
Tổng số ngày mưa kéo dài đến 18 ngày, trong đó có 13 ngày mưa liên tiếp không dứt; tổng số giờ có nắng cả tháng chỉ còn lại vỏn vẹn 8,4 giờ. Mưa lớn xối xả khiến nhiều vùng trũng thấp ngập chìm trong biển nước, đời sống sinh hoạt của người dân đảo lộn hoàn toàn; ngành nông nghiệp và thủy sản gánh chịu thiệt hại nặng nề, tổn hao nguyên khí khó bề bù đắp.
Đứng trước cảnh “phong vân bất trắc” ấy, trên mạng xã hội nổi lên muôn vàn bàn tán, mỗi người một ý. Không ít người cất lời than trách “trời chẳng chiều lòng người”; cũng có nhiều tiếng nói phê phán hạ tầng thoát nước còn nhiều bất cập. Song, gây ấn tượng sâu sắc hơn cả lại là những sáng kiến kỳ thú thể hiện tinh thần “tìm vui trong cảnh khổ”: có người vẽ truyện tranh hài hước bộc bạch tâm trạng “ẩm mốc”; có người chia sẻ những “diệu kế” treo ngược đồ điện lên xà nhà để chống lũ; lại có người đăng clip chèo thuyền cao su lướt đi giữa phố, ngân nga khúc đồng dao thiếu nhi “Trước nhà em có một dòng sông nhỏ...”
Ở nơi nghịch cảnh, kẻ oán trời trách đất, vạn niệm nguội lạnh chẳng thiếu; mà người biết tự trào, tùy ngộ mà an cũng không ít. Nhưng rõ ràng, thái độ thứ hai mới thực sự giúp con người ta vững vàng vượt qua ghềnh thác gian nan. Cách ứng xử đầy trí tuệ trước những đổi thay bất thường của thời tiết cũng chính là bài học sâu sắc để chúng ta đối diện với những biến cố bất trắc của kiếp nhân sinh.
Thuở xưa, nơi bước đường cùng túng quẫn và cay đắng của kiếp người, Thi Thánh Đỗ Phủ từng viết trong Mao ốc vị thu phong sở phá ca (Bài ca nhà tranh bị gió thu phá vỡ):
“Bát nguyệt thu cao phong nộ hào,
Quyển ngã ốc thượng tam trùng mao...”
(Tháng Tám thu cao gió thét gào,
Cuốn bay ba lớp mái tranh nghèo...)
Dẫu thân mình chịu cảnh thê lương cùng cực, Đỗ Phủ vẫn ôm trọn tấm lòng từ bi thương đời, đau đáu khôn nguôi về nỗi khổ của muôn dân:
“An đắc quảng hạ thiên vạn gian,
Đại tý thiên hạ hàn sĩ câu hoan nhan,
Phong vũ bất động an như sơn!”
(Ước sao có được vạn gian nhà lớn,
Che chở kẻ nghèo trong thiên hạ rạng rỡ mặt hoa,
Mặc gió mưa lay chuyển vẫn vững chãi tựa sơn hà!)
Khí phách và tấm lòng ôm chứa thiên hạ ấy, muôn đời sau nhìn lại vẫn khiến lòng người kính phục khôn nguôi!
Lại nhìn đến bậc kỳ tài Tô Đông Pha, trải qua bao phen lưu đày giáng chức chốn quan trường, triết lý xử thế của ông thực sự khiến hậu thế phải nghiêng mình thán phục:
“Hồi thủ hướng lai tiêu sắt xứ,
Quy khứ,
Dã vô phong vũ dã vô tình.”
(Ngoảnh nhìn lại chốn quạnh hiu mưa gió vừa qua,
Thong dong trở về,
Chẳng còn mưa gió, cũng chẳng có nắng mai.)
Dưới cái nhìn của Tô Thức, được mất khen chê, hèn sang cùng thông nơi trần thế đều không đủ sức lay động cảnh giới an tịnh nơi nội tâm. Câu từ ấy đã bộc lộ trọn vẹn cốt cách ung dung trước thị phi vinh nhục, quên hết âu lo lẫn hoan hỉ nhất thời, cùng một tâm hồn khoáng đạt, siêu nhiên tự tại thoát khỏi sự ràng buộc của thế tục.
“Bất trắc phong vân” là lời nhắc nhở rằng thế sự họa phúc và bước đường đời vốn khó bề liệu trước. Thiên đạo vô thường, nhân tình ấm lạnh xưa nay lại chính là lẽ tự nhiên ở đời; điều ta cần làm là dũng cảm đón nhận hiện thực cùng mọi biến thiên ngoại cảnh. Khi thấu suốt bản chất vô thường của thế sự, ta sẽ không chìm đắm trong than vãn bi quan, cũng chẳng manh động liều lĩnh, mà luôn giữ được nhận thức sáng suốt và sự thuận ứng điềm tĩnh trước những điều chưa biết.
Tiết Bạch Lộ sang, đứng dưới bầu trời thu trong trẻo, khoáng đạt, tôi thong thả dọn dẹp những cành khô lá rụng nơi góc vườn. Giữa không gian tĩnh lặng ấy, chợt nhớ đến lời của Lão Tử trong Đạo Đức Kinh: “Phiêu phong bất chung triêu, sậu vũ bất chung nhật” — Gió lốc chẳng thổi suốt buổi sáng, mưa rào chẳng trút suốt cả ngày. Bĩ cực ắt thái lai, mọi khốn khó rồi cũng sẽ qua đi; họa phúc nương tựa vào nhau, vốn là tương sinh tương thành.
Dù là dông bão của đất trời hay biến cố của kiếp nhân sinh, những thời khắc tăm tối gió mưa tơi bời ấy, suy cho cùng, đều chính là cơ duyên quý giá để chúng ta soi chiếu nội tâm, học hỏi và thăng hoa cảnh giới của chính mình!
Theo The Epoch Times
Gia Nghi biên dịch
