Bí quyết trường thọ đúc kết trong 6 chữ vàng
Người xưa thường nói: “Có sức khỏe là có tất cả, không có sức khỏe là không có gì.” Suốt hàng ngàn năm qua, con người không ngừng tìm kiếm các phương thức để giữ gìn sinh lực và kéo dài tuổi thọ. Nghiên cứu của các nhà khoa học từng đoạt giải Nobel Sinh lý học và Y khoa (trong đó có Elizabeth Blackburn) đã chỉ ra một yếu tố then chốt: cân bằng tâm lý.
Để một người có thể sống thọ đến 100 tuổi:
- Chế độ ăn uống hợp lý đóng góp 25%.
- Các yếu tố khác (môi trường, di truyền, vận động) đóng góp 25%.
- Tác dụng của cân bằng tâm lý chiếm tới 50%.
Vậy làm thế nào để đạt được trạng thái “cân bằng tâm lý” — yếu tố quyết định một nửa sự trường thọ của đời người? Câu trả lời nằm ở 6 chữ vàng: Mục tiêu – Giúp người – Cho đi.
Mối liên hệ giữa bệnh tật và cảm xúc đè nén
Khoa học tâm lý phát hiện rằng: khi một người tức giận tột độ, lượng hormone căng thẳng (stress hormone) do cơ thể tiết ra đủ độc tính để gây hại nghiêm trọng cho sinh vật thí nghiệm. Vì vậy, nhóm chất này còn được ví như “hormone độc”.
Ngược lại, khi tâm trạng vui vẻ, não bộ sẽ tiết ra dopamine, endorphin cùng nhiều hormone có lợi khác. Những hoạt chất này giúp tinh thần thư giãn, hỗ trợ các cơ quan trong cơ thể vận hành nhịp nhàng, tăng cường hệ miễn dịch và duy trì trạng thái khỏe mạnh.
Y học hiện đại thống kê rằng: có từ 65% đến 90% các chứng bệnh phổ biến như xơ cứng động mạch, cao huyết áp, viêm loét đường tiêu hóa, rối loạn nội tiết... đều có nguồn gốc hoặc chịu ảnh hưởng trực tiếp từ áp lực tâm lý kéo dài. Đây chính là nhóm “bệnh tâm thể”. Khi một người thường xuyên sống trong âu lo, tức giận hay căng thẳng, nồng độ hormone độc hại luôn ở mức cao sẽ bào mòn hệ miễn dịch và khiến hệ thống tim mạch suy kiệt do phải hoạt động quá tải.
Theo kinh nghiệm dưỡng sinh cổ truyền, chữa bệnh trước hết phải chữa tâm. Cổ nhân thường dưỡng tâm, phòng bệnh thông qua việc luyện thư pháp, vẽ tranh, luyện võ, ngồi thiền hay chơi đàn để thân và tâm đạt đến trạng thái hòa hợp. Đời nhà Thanh, danh thần Tăng Quốc Phiên dù việc quân chính bận rộn đến đâu mỗi ngày đều dành ra một khoảng thời gian nhất định để ngồi thiền tĩnh tọa, giữ cho tâm hồn luôn an định, sáng suốt.
Mối quan hệ xã hội: Thước đo quan trọng của tuổi thọ
Tại vùng Georgia, một phụ nữ từng sống thọ đến hơn 132 tuổi. Khi được hỏi về bí quyết trường thọ, câu trả lời đầu tiên của bà là: “Gia đình hòa thuận.”
Hai giáo sư tâm lý học người Mỹ sau công trình nghiên cứu kéo dài 20 năm cũng phát hiện: đứng đầu trong các yếu tố quyết định tuổi thọ chính là mối quan hệ giữa người với người. Họ nhận định rằng các kết nối xã hội tích cực thậm chí còn quan trọng hơn cả việc ăn nhiều rau củ, tập thể dục thường xuyên hay khám sức khỏe định kỳ.
Theo tháp nhu cầu của nhà tâm lý học Abraham Maslow, ngoại trừ nhu cầu sinh lý cơ bản, 4 tầng nhu cầu còn lại gồm: an toàn, xã hội (kết nối), được tôn trọng và tự khẳng định bản thân đều gắn liền với các mối quan hệ xã hội. Khi những nhu cầu này được đáp ứng, con người sẽ cảm nhận được niềm hạnh phúc sâu sắc.
Bên cạnh đó, lối sống của bạn bè cũng ảnh hưởng trực tiếp đến thói quen của mỗi cá nhân. Kết giao với những người có lối sống lành mạnh, tư duy tích cực chính là phương pháp tự nhiên nhất để nuôi dưỡng sức khỏe và kéo dài tuổi thọ.
Để xây dựng một đời sống tinh thần vững vàng và duy trì các mối quan hệ tốt đẹp, 3 phương diện then chốt gồm:
1. Mục tiêu: Giữ cho trí tuệ luôn vận động
Các nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng, người có “ý thức về mục tiêu sống rõ ràng” thường có sức khỏe tốt hơn. Việc luôn có điều gì đó để theo đuổi giúp duy trì tâm thái tích cực, từ đó tác động thuận lợi lên các chỉ số sinh lý.
Mạch máu não của những người tích cực tư duy thường xuyên ở trạng thái giãn nở, giúp nuôi dưỡng và làm chậm quá trình lão hóa của tế bào não. Khi não hoạt động, cơ thể sẽ ưu tiên vận chuyển nhiều glucose hơn đến các vùng cần thiết. Nhờ đó, việc duy trì mục tiêu và học hỏi không ngừng giúp tăng cường trao đổi chất ở não bộ, giữ cho tinh thần luôn minh mẫn khi về già.
2. Giúp người: Liều thuốc tự nhiên nuôi dưỡng sinh mệnh
Các nhà khoa học phát hiện rằng:
- Hỗ trợ người khác về mặt vật chất giúp giảm 42% tỷ lệ tử vong.
- Hỗ trợ người khác về mặt tinh thần giúp giảm 30% tỷ lệ tử vong.
Hành động thiện nguyện mang lại hiệu quả trị liệu tâm lý rõ rệt. Khi đối xử tử tế và giúp đỡ người xung quanh, não bộ sẽ kích hoạt cảm giác mãn nguyện và tự hào, lập tức ức chế hormone căng thẳng và gia tăng các hormone có lợi. Các chuyên gia dịch tễ học tâm thần xem thói quen giúp người là liệu pháp tự nhiên hỗ trợ phòng ngừa và cải thiện chứng trầm cảm.
Doanh nhân Thiệu Dật Phu, người nổi tiếng với nhiều hoạt động từ thiện và sống thọ đến 107 tuổi, từng chia sẻ rằng việc lấy niềm vui giúp người làm lẽ sống chính là một trong những bí quyết quan trọng nhất giúp ông trường thọ.
3. Cho đi: Nền tảng của sự hòa hợp
Nhà tư tưởng Quản Trọng từng nói: “Dùng thiện khí đối đãi với người, thân thiết như anh em; dùng ác khí đối đãi với người, gây hại hơn gươm giáo.” Cách chúng ta đối xử với thế giới xung quanh cũng giống như tiếng vọng giữa thung lũng: gửi đi sự chân thành sẽ nhận lại sự ấm áp; gieo rắc cay nghiệt sẽ gặt về thù địch.
Sự cho đi để kiến tạo mối quan hệ bền vững không nhất thiết phải là tiền bạc, mà là những giá trị tinh thần giản dị hàng ngày:
- Một lời khen ngợi chân thành và nụ cười ấm áp.
- Thái độ tôn trọng, lắng nghe và nhường nhịn.
- Sự bao dung, thấu hiểu và lòng trung thực.
Sống có Mục tiêu, biết Giúp người và sẵn lòng Cho đi chính là 6 chữ cốt lõi giúp tâm lý luôn cân bằng, thân thể an khang và cuộc sống trường thọ.
Theo Secretchina
Bình Nhi biên dịch
