Sau tuổi trung niên, những kiểu người này không cần phải liên lạc nữa
Khi bước vào tuổi trung niên, hãy ghi nhớ một điều: Thời gian của chúng ta ngày càng đắt giá, còn năng lượng thì ngày càng cạn kiệt.
Thời trẻ, vì sợ đắc tội với người khác, sợ bị mang tiếng là kẻ vô tình lạnh lùng, chúng ta đành ép bản thân gồng mình duy trì những mối quan hệ vốn đã phai nhạt từ lâu.
Trích đoạn trong cuốn Sách hướng dẫn xóa sổ cuộc đời có câu: "Sau tuổi trung niên, điều đầu tiên bạn nên xóa khỏi thời gian biểu chính là bốn chữ 'xã giao vô ích'."
Thực ra, sự trưởng thành thực sự của một con người bắt đầu từ việc học cách rút gọn các mối quan hệ. Giống như có những người bạn giữ lại không phải vì tình nghĩa, mà đơn giản vì đã quen thuộc, đến mức khi họ không chủ động liên lạc, bạn cũng lười biếng chẳng muốn tìm.
Phải thừa nhận rằng, những mối quan hệ như thế, chi bằng cứ để nó phai nhạt theo thời gian.
Sau tuổi trung niên, ba kiểu người dưới đây không cần phải qua lại nữa. Không phải vì bạn tuyệt tình, mà bởi bạn cuối cùng đã ngộ ra: Quãng đời còn lại rất đắt giá, đừng lãng phí lên những kẻ không xứng đáng.
1. Họ hàng thực dụng: Khi bạn sa cơ họ lánh xa, lúc bạn hiển hinh họ bám tới
Truyện ngụ ngôn Aesop từng kể một câu chuyện:
Vào mùa đông, loài dơi đến nương nhờ chồn vàng. Chồn vàng nói: "Ta ghét loài chim." Dơi liền đáp: "Tôi là chuột, đâu phải chim." Thế là chồn vàng tha cho nó. Lúc sau, dơi lại tìm đến một con chồn khác, con này lại nói: "Ta ghét loài chuột." Dơi liền đổi giọng: "Tôi là chim, chứ không phải chuột." Nhờ vậy nó lại thoát nạn một lần nữa.
Aesop đúc kết: Có những kẻ giống như loài dơi, luôn thay đổi thân phận để nịnh bợ những kẻ có giá trị lợi dụng đối với mình.
Thế nhưng khi đã bước vào tuổi trung niên, chúng ta nên hiểu rằng bạn chẳng cần phải diễn kịch với bất kỳ ai nữa; bạn mệt và họ cũng chẳng thảnh thơi, điều quan trọng nhất là bạn không còn đủ sức để hao tổn tâm sức.
Triết gia Hy Lạp cổ đại Theophrastus trong cuốn Các phạm trù tính cách từng phác họa sinh động một kiểu người: "Họ đột ngột xuất hiện khi bạn gặp vận son, nhưng lại 'mất trí nhớ' ngay khoảnh khắc bạn ngã ngựa."
Chẳng hạn, luôn có những họ hàng mà ánh mắt dường như "mọc trên đỉnh đầu", đối xử với bạn ra sao hoàn toàn phụ thuộc vào địa vị và gia thế của bạn ở thời điểm hiện tại.
Khi bạn thuận buồm xuôi gió, họ niềm nở thân thiết hơn bất cứ ai; nhưng hễ bạn gặp hoạn nạn, ngỡ rằng bạn khó lòng gượng dậy nổi, họ liền tỏ ra xa lạ, thậm chí hòng muốn phủi sạch quan hệ ngay lập tức.
Thứ gọi là họ hàng suy cho cùng cũng chỉ là một thứ quan hệ huyết thống, nhưng hãy nhớ rằng, không phải thứ huyết thống nào cũng đáng để duy trì qua lại.
Sau tuổi trung niên, những họ hàng kiểu này không cần mời vào cửa nữa. Không phải chúng ta học cách thù dai, mà là đã nhìn thấu tận cùng: Tình thân của họ là thứ có thể định giá, và bạn thì không định mua nó nữa.
Sách Tăng Quảng Hiền Văn có câu cảnh tỉnh: "Nhà nghèo giữa chợ đông không ai hỏi, nơi thẳm rừng cùng núi sâu lắm họ xa. Không tin hãy cứ nhìn chén rượu trên bàn tiệc, từng chén đều nâng ly kính kẻ giàu trước."
Bản tính con người vốn thực dụng. Cùng là một con người, khi giàu sang, họ hàng kính sợ; lúc bần hàn, họ lại dễ dàng quay lưng chê bai.
Thói đời vốn dĩ thực dụng nhường ấy. Thế nên, đối với những họ hàng mang tâm lý thực dụng, chúng ta chỉ giữ trọn bổn phận tối thiểu, còn lại xin đừng quá thân cận.
2. Bạn cũ chuyên vay tiền không trả: Khó khăn của họ là vòng lặp vô tận, còn sự giúp đỡ của bạn là một đi không trở lại
Shakespeare từng mượn lời nhân vật Polonius trong vở kịch Hamlet để căn dặn: "Đừng làm người bảo lãnh vay tiền, cũng đừng cho người khác mượn tiền. Đem cho mượn rồi, thường thì mất cả tiền lẫn bạn."
Đặc biệt là sau tuổi trung niên, chúng ta càng phải đối xử với tài chính cá nhân một cách lý trí và chín chắn hơn, dẫu sao tiền của bạn không phải tự nhiên mà có, mà là mồ hôi nước mắt chắt chiu từng chút một.
Nhất là với những kẻ vài năm chẳng hỏi han, hễ mở miệng là hỏi mượn tiền. Lúc vay thì thề non hẹn biển, lúc trả thì bặt vô âm tín. Đến lúc bạn giục trả, họ quay sang trách móc bạn keo kiệt; còn nếu bạn không nhắc, họ lập tức coi như chưa từng có chuyện đó rồi lờ đi mất hút.
Thực ra, kiểu người này không phải họ quên chuyện vay tiền, mà từ đầu đã chẳng có ý định trả. Sau tuổi trung niên, những người như vậy không cần lưu giữ trong danh bạ nữa.
Đúng như nhà văn Pháp Jean de La Bruyère từng viết trong cuốn Những đặc điểm tính cách (The Characters): "Có những kẻ coi việc mượn tiền là một tài năng, và việc trả tiền là một sự cố ngoài ý muốn."
Sự tử tế của bạn rất đắt giá, đừng đem ban phát cho những kẻ vong ân bội nghĩa. Không hiếm những kẻ lúc ngửa tay vay tiền thì gọi anh gọi em tâng bốc ơn nghĩa, đến khi cầm được tiền trong tay liền trở mặt thành người dưng.
Tôi từng quen một người bạn tên lão Trần, vợ chồng anh cùng quản lý một cửa hàng đậu phụ. Có một người bạn thuở nhỏ cứ cách vài tháng lại sang vay mấy trăm tệ và chưa từng hoàn trả.
Vợ lão Trần ban đầu tỏ thái độ phàn nàn, nhưng lão Trần lại bảo: "Coi như bỏ tiền mua sự yên tĩnh vậy." Sau đó, người bạn đó lại đến mở lời vay năm nghìn tệ, lão Trần liền nói: "Thế này đi, số tiền mượn trước kia cậu khỏi cần trả, năm nghìn tệ này tôi có thể cho cậu mượn, nhưng phải viết giấy nhận nợ đàng hoàng, ghi rõ thời hạn ba năm trả đủ."
Nào ngờ người bạn kia biến sắc, hậm hực đáp: "Cậu tưởng tôi thiếu tiền đến mức phải viết giấy nợ chắc, coi thường nhau vừa thôi!" Nói rồi hầm hầm bỏ đi và từ đó không bao giờ bén mảng tới nữa. Lão Trần quay sang bảo vợ: "Em thấy chưa, chỉ mất năm nghìn tệ mà tống tiễn được một kẻ phiền phức, quá hời còn gì."
Xét về mặt thời gian, đôi bên quen biết lâu năm, gọi là bạn cũ cũng không ngoa.
Thế nhưng, đối với kiểu bạn cũ vay tiền không chủ động trả, đến khi đòi thì trở mặt giận dỗi, từ nay tốt nhất nên chấm dứt liên lạc.
3. Thùng rác cảm xúc chuyên than vãn: Sự tồn tại của họ chính là màn sương mù độc hại cho tâm trạng của bạn
Đến tuổi trung niên, nhà nào cũng có một cuốn kinh khó đọc riêng. Thế nhưng, nếu đối phương lúc nào cũng chỉ biết nhai đi nhai lại những nỗi khổ của nhà mình, lại còn tỏ ra thích thú với việc cằn nhằn, oán trách, tốt nhất bạn nên sớm tìm cách tránh xa.
Emerson từng viết trong tiểu luận Sự đền bù: "Mỗi một thói hư tật xấu đều sẽ thu hút những kẻ đồng lõa với nó. Than thở là thói quen lây lan nhanh nhất, nó chẳng cần ai mời mọc, chỉ cần bạn có mặt là tự khắc bị nhiễm độc."
Những kẻ lúc nào cũng bi quan và ưa oán thán thực ra không chỉ tự tước đi niềm vui của chính mình, mà còn coi niềm vui của người khác là một sự xúc phạm đối với họ.
Khi Schopenhauer sinh sống tại Frankfurt, ở tầng dưới nhà ông có một người góa phụ hay thở dài thườn thượt. Hầu hết thời gian trong ngày bà ta dùng để kể lể với bất kỳ ai về đủ thứ chuyện: tiền thuê nhà đắt đỏ, vật giá leo thang, thân thể ốm đau cho đến con cái bất hiếu.
Ban đầu, Schopenhauer nghe thấy còn an ủi vài câu, nhưng về sau ông nhận ra bà ta chẳng hề muốn tìm cách giải quyết vấn đề, mà chỉ muốn tìm người nghe mình than thở mà thôi. Ông ghi lại trong nhật ký: "Bà ta không phải đang cầu cứu, bà ta chỉ đang tìm khán giả." Sau đó, Schopenhauer quyết định chuyển chỗ ở để được yên thân tĩnh dưỡng.
Cuộc sống của người trung niên vốn chẳng dễ dàng gì, ai mà chẳng mang trên vai áp lực, nào có mấy ai vạn sự như ý. Nhưng có một kiểu người đem sự oán thán biến thành hơi thở hằng ngày, hễ gặp mặt là chê công việc tồi tệ, gia đình phiền muộn, xã hội bất công, số phận cay đắng.
Những lúc ấy, nếu bạn an ủi, họ ngoài tai không lọt; còn nếu bạn đưa ra lời khuyên, họ lập tức dùng mười lý do khác nhau để phản bác. Chỉ cần ở cạnh họ nửa tiếng đồng hồ, bạn sẽ thấy bản thân cũng bị kéo tụt xuống vũng bùn âm u, mệt mỏi rã rời. Sau tuổi trung niên, những người như thế này tuyệt đối đừng hẹn gặp ăn uống nữa.
Bởi vì dung lượng cảm xúc của bạn có hạn, đừng để bầu không khí xám xịt của người khác nhuộm đen ánh mặt trời của chính mình.
Khalil Gibran từng để lại một câu nói lạnh lùng trong Cát và bọt: "Có kẻ phàn nàn vì hoa hồng có gai, có kẻ biết ơn vì trong bụi gai có hoa hồng. Hãy cẩn thận với kiểu người thứ nhất, họ sẽ khiến bạn quên luôn cả hình hài thực sự của đóa hồng."
Hãy ghi nhớ rằng, thời gian đời người không phải là con số cộng dồn mà là phép tính trừ, thế nên chúng ta càng cần phải trân quý thời gian và năng lượng của bản thân. Học cách rời xa những nguồn năng lượng tiêu cực, đừng để tâm trạng của mình bị vẩn đục — đó mới là sự tỉnh táo và khôn ngoan bậc nhất.
Cuốn sách Chủ nghĩa tối giản có câu: "Quãng đời còn lại của bạn rất đắt giá, đừng đem nó ra cho những vị khách trọ không xứng đáng thuê trọ."
Sau tuổi trung niên, đối với một số người, chúng ta chọn cách lạnh nhạt hơn, chủ động ngắt kết nối không phải để tuyệt giao hay trở mặt, mà chỉ đơn giản là khẽ lau đi những cái tên đã phủ đầy bụi bặm trong danh bạ từ lâu.
Và xin hãy tin rằng: Bạn không nợ bất kỳ ai một lời giải thích nào, bạn chỉ nợ chính mình một cõi bình yên. Tất cả các mối quan hệ trên đời này, suy cho cùng đều cần sự thành tâm từ cả hai phía.
Theo 163.com
Gia Nghi biên dịch
