Nhân sinh ngộ đạo: Biết quý trọng, học nắm bắt, đủ sức buông bỏ

Đời người càng giản dị thì tâm càng an vui. Thế nhưng, đạo lý tưởng chừng đơn giản ấy không phải ai cũng thấu tỏ. Trong dòng xoáy sinh kế thường nhật, nếu cứ phó mặc thân mình như “nước chảy bèo trôi”, chỉ mải miết mưu cầu danh lợi và thụ hưởng vật chất, con người ắt sẽ phải gánh chịu vô vàn áp lực đè nặng lên cả thể xác lẫn tinh thần.

Đời người vốn dĩ là thế: điều ta mỏi mòn hy vọng thì lắm lúc chẳng thể chạm tới, còn chuyện khiến ta thất vọng lại bất ngờ ập đến. Vì vậy, ta dễ sinh ra chán nản, bi thương, rồi than trách vì sao cuộc đời nhiều trắc trở và số phận quá đỗi bất công.

Thế nhưng trên cõi đời này, chẳng có điều gì là vĩnh hằng:

• Thất bại không vĩnh hằng, nên đừng ôm mãi vướng mắc.
• Niềm vui không vĩnh hằng, nên đừng quá mức đắm say.
• Thời gian không vĩnh hằng, nên đừng lãng phí từng khắc.
• Sinh mệnh không vĩnh hằng, nên hãy học cách trân quý mỗi ngày.

Mỗi người đều có một hành trình riêng biệt, đừng để năm tháng trôi qua trong uổng phí. Thế gian rộng lớn luôn có những điều nằm ngoài tầm với, không ai có thể nắm trọn mọi thứ trong tay. Năm tháng qua đi, ta dần quen với sự ấm lạnh của lòng người, và chứng kiến những người từng thân thiết cũng dần bước ra khỏi cuộc đời ta.

Mải mê chạy theo dục vọng chỉ khiến thân tâm mệt nhoài. Muốn đạt đến cảnh giới tự tại thong dong, con người cần thấu hiểu lẽ thuận theo tự nhiên, thuận lòng trời và buông xả chấp niệm.

Sức nặng của một chén nước

Chuyện kể rằng, có một nữ sinh trung học vì biến cố mẹ qua đời mà đau khổ đến mức không còn tha thiết sống. Ngày nào cô cũng ngồi khóc nức nở từ phòng riêng cho tới lớp học, ai khuyên nhủ thế nào cũng không nguôi ngoai.

Một hôm, thầy giáo chủ nhiệm bước vào lớp, cầm trên tay một chén nước và hỏi cả lớp: “Các em cho thầy biết, chén nước này nặng bao nhiêu?”

Học sinh xôn xao bàn tán, em đoán 20 gam, em lại khẳng định là 50 gam.

Thầy giáo mỉm cười nói tiếp: “Thực ra, chén nước này nặng bao nhiêu không quan trọng. Điều quan trọng là các em có thể cầm nó trên tay trong bao lâu?”

Thấy cả lớp im lặng, thầy từ tốn giảng giải: “Cầm một phút, chắc hẳn ai cũng làm được. Cầm một giờ, tay các em sẽ bắt đầu mỏi nhừ. Nhưng nếu cầm suốt cả ngày, cánh tay sẽ tê liệt và các em sẽ kiệt sức mà ngã quỵ. Thầy rất đồng cảm với nỗi đau mất mẹ của bạn nữ trong lớp chúng ta. Nhưng em đã khóc suốt hơn một tuần qua rồi. Nếu cứ tiếp tục giữ mãi nỗi đau ấy trên tay, tương lai em rồi sẽ ra sao?”

Nghe lời thức tỉnh chân tình của thầy, nữ sinh bừng tỉnh và gạt đi dòng nước mắt.

Sức nặng của chén nước vốn không hề thay đổi, nhưng càng giữ lâu trên tay thì càng thấy nặng nề. Áp lực và phiền não của đời người cũng vậy: nếu không biết đặt xuống, đến một lúc nào đó, chính những gánh nặng tâm lý ấy sẽ đè bẹp chúng ta. Người tu tâm dưỡng tính cũng thế, nếu không dứt bỏ được chấp trước và dục vọng thì mãi mãi chẳng thể chạm tới cảnh giới an nhiên tự tại.

Cảnh giới của chữ “Buông”

Tương truyền thời Đức Phật Thích Ca Mâu Ni còn tại thế, có một vị Bà La Môn dùng thần thông, hai tay nâng hai bình hoa quý đến dâng tặng Ngài.

Đức Phật nhìn vị Bà La Môn và nói: “Buông!”
Vị Bà La Môn liền đặt chiếc bình hoa bên tay trái xuống đất.
Đức Phật lại nói: “Buông!”
Vị Bà La Môn tiếp tục đặt chiếc bình hoa bên tay phải xuống.
Thế nhưng, Đức Phật vẫn kiên nhẫn cất lời: “Buông!”

Vị Bà La Môn ngơ ngác nhìn hai bàn tay trống trơn của mình rồi thưa: “Bạch Đức Thế Tôn, hai tay con giờ không còn cầm giữ vật gì nữa. Vì sao Ngài vẫn bảo con buông? Con thật chưa hiểu ý Ngài!”

Đức Phật từ bi khai thị: “Điều ta muốn bảo ngươi buông không phải là những bình hoa kia, mà là buông bỏ sự dính mắc của lục căn (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) vào lục trần và lục thức. Chỉ khi buông bỏ được những gốc rễ chấp niệm ấy, ngươi mới có thể giải thoát khỏi luân hồi sinh tử.”

Coi nhẹ dục vọng thì tâm hồn thư thái; biết đủ trong mọi hoàn cảnh thì niềm vui tự khắc sinh sôi. Buông bỏ chính là con đường giải thoát. Làm người không cần nghĩ suy quá phức tạp, chỉ cần giữ tâm thuần tịnh và trí tuệ sáng suốt, con đường đời tự nhiên sẽ rời xa thống khổ và bi thương.

Đời người là bức tranh đan xen giữa nụ cười và nước mắt, giữa hội ngộ và biệt ly. Muốn giữ cho cuộc sống an ổn, đôi khi phải học cách lùi bước và nhẫn nhường. Thuở trẻ nhìn xa trông rộng, đến tuổi trung niên nhìn thấu thế sự, lúc về già học cách xem nhẹ vinh nhục.

Trải qua thăng trầm, ta hiểu rằng giữa được và mất, hà tất phải so đo từng chút; trước chuyện đến và đi, chẳng cần mãi canh cánh trong lòng. Chuyện đã qua, học cách buông bỏ; chuyện tương lai, dũng cảm thử sức; nghịch cảnh trước mắt, bình thản đối diện.

Tâm trạng và tâm thế tuy không phải là toàn bộ thế giới, nhưng lại có thể định hình toàn bộ chất lượng cuộc sống của chúng ta. Cuộc đời chỉ là vài chục năm ngắn ngủi, mỗi người đều là lữ khách ghé qua trần thế. Trong từng ngày được sống dưới bầu trời này, hãy biết trân trọng hiện tại, học cách nắm bắt điều thiện lành và đủ dũng khí buông bỏ những gánh nặng không tên.

Theo Aboluowang
Bình Nhi biên dịch